Hürjet'in Özellikleri Nelerdir? Motoru Yerli Mi?

Gökyüzünde ses hızının üzerine çıkmak sadece bir hız rekoru değildir. Bir ülkenin havacılıkta bağımsızlığını ilan etmesidir. 

Türk havacılık tarihinin dönüm noktalarından biri olan Hürjet göklerdeki yerini aldı. Peki özellikleri nelerdir? Ve en önemli soru motoru yerli mi? Aslında motorunun yerli olması en önemli soru değil. Fakat bizim ülkemizde nedense bu konu infial yaratabiliyor. Bakın bu konuda temiz yürekle motorunun yerli olup olmadığını soran ve yazan kişileri ayrı bir yere koyuyorum. Ama bir kesimde var ki “amaç üzüm yemek değil bağcıyı dövmek.” Bazen diyorum ki rahmetli Vecihi Hürkuş'un önünü kesenlerde acaba bu zihniyet miydi? Cevabı size bırakıyorum? Zaten önü kesilmeseydi tüm dünya F-35 savaş uçaklarını değil Türk uçaklarını konuşuyor olurdu. Tıpkı şu an tüm dünyanın Bayraktar İHA Ve SİHA’larını konuştuğu gibi. Neyse eski defterleri şimdilik kapatalım ve konuyu dağıtmadan Hürjet ile alakalı her şey için hazırsanız başlıyoruz dostlar.

Videoya geçmeden önce yaptığımız geniş çaplı araştırmada sarf ettiğimiz emeklerimizin karşılığı olarak sizden çok yüksek bir beğeni istiyoruz. Eğer abone olursanız da kanalımızın kaliteli ve tarafsız savunma sanayi içeriklerinden ücretsiz faydalanabilirsiniz. 

Öncelikle Hürjet’in kategorisinden başlayalım. Hürjet, TUSAŞ tarafından geliştirilen tek motorlu tandem koltuklu süpersonik jet eğitim ve hafif taarruz uçağı. 

Peki tandem koltuk ne demek? Pilotların yan yana değil arka arkaya oturması demek. Öğrenci pilot önde eğitmen pilot arkada. Neden mi? Çünkü Hürjet’in temel amacı pilotları Kaan gibi modern savaş uçaklarına hazırlamak. Ama tek görevinin eğitim uçağı olmadığını hatırlatalım. Kaan'ın veya F-16’nın uçmasına gerek kalmayan taarruz görevlerinde Hürjet pekala kullanılabilecek. Bu kısma ilerleyen dakikalarda daha geniş yer açacağız. Şimdi kaldığımız yerden devam edelim.  

Türk Hava Kuvvetleri uzun yıllardır jet pilot eğitiminde ABD’de 1961 yılında üretimine başlanan T-38 Talon uçaklarını kullanıyor. 

Fakat bu uçaklar zamanın gereksinimlerini artık karşılamıyor. 

Çünkü yeni nesil savaş uçaklarında dijital kokpitler, gelişmiş aviyonikler, yüksek G kuvvetleri, süpersonik uçuş, modern silah sistemleri gibi bir çok özellik geçmişten çok farklı.

Dolayısıyla zamanın ihtiyaçlarını karşılayacak yeni bir uçağa ihtiyaç var. İşte Hürjet de 5. Nesil savaş uçaklarında görmeye alışık olduğumuz devasa büyüklükteki geniş alanlı dokunmatik ekranı ve son sistem aviyonik özellikleri sayesinde tam olarak bu açığı kapatıyor. 

Hürjet’in performans bilgilerine geldiğimizde ise TUSAŞ’ın sıradan bir eğitim uçağı tasarlamadığı çok açık. 

Azami hızı 1.4 mach yani ses hızından %40 daha yüksek

Servis tavanı 45 bin feet.

Artı 8 ile eksi 3G limitleri var. Bu değerler T-38 Talon’un ilerisinde.

Yani Hürjet bu kabiliyetleri ile pilotu sadece temel uçuşa hazırlamak ile kalmıyor. Milli Muharip uçak Kaan veya F-16 gibi yüksek performanslı savaş uçaklarına geçiş öncesindeki ileri eğitim içinde biçilmiş kaftan oluyor. 

Şimdi gelelim Hürjet’in boyut, menzil, faydalı yük kapasitesi ve son olarak da en çok merak edilen motoru yerli mi konusuna? 

Hürjet’in uzunluğu 13.6 metre. 9.5 metre kanat açıklığına sahip. 4,1 metre yüksekliği var. Kanat alanı 25 metrekare, menzili ise 1.060 Deniz mili yani 1963 km. 

Faydalı yük kapasitesine geldiğimizde ise Hürjet’in sadece bir eğitim uçağı olmadığı açıkça ortaya çıkıyor. Çünkü Hürjet 3.4 ton faydalı yük taşıyabiliyor. T-38 Talon’un ise sıfır. Evet yanlış duymadınız koca bir sıfır. Çünkü T-38 Talon sadece bir eğitim uçağı. Taarruz görevi için tasarlanmadı. Hürjet ise hem eğitim, hem harbe hazırlık hemde harbi gerçekleştirebilecek hafif taarruz uçağı. 

Şimdi gelelim hepinizin merakla beklediği Hürjet'in kalbine. Yani motoru yerli mi konusuna. 

Hürjet projesi başladığında Türkiye’de savaş uçağı motoru için ete kemiğe bürünen çalışmalar daha başlamamıştı. 

TUSAŞ üretimi ve şuan İHA ve sihalarda kullanılan PD-170 turbo dizel, Gökbey helikopterinde kullanılan TS1400 Turboşaft ve füzeleri hedefe uçurabilecek küçük turbojet motor projeleri vardı. 

Keşke savaş uçağı motor çalışmaları da o zamanlarda başlasaydı diyebilirsiniz. Ama herşey ihtiyaca binaen yapılıyor dostlar. Her ne kadar Kaan projesi O yıllarda da devam ediyor olsa da O zamanlar Türkiye F-35 projesinin ortağıydı. Yaşlanan F-16 filomuzu 5. Nesil F-35’ler yenileyecektik ve uzun vadede toplamda 116 adet F-35 almayı planlıyorduk. Hatta 6 tanesi üretilmişti bile. Fakat sizinde malumunuz S-400 mevzusu yüzünden teslimatlar bir türlü gerçekleşmedi.

İşte tüm bunlar dikkate alındığında Hürjet’in motorunun yerli olması zaten beklenemez. 

Yani uzun lafı kısası Hürjet’in motoru yerli değil. Başarısı kanıtlanmış ve uzun yıllardır birçok ülke tarafından kullanılan ABD menşeli F404 turbofan motorunu kullanıyor. 

Yerli motor tarafında ise gözler TF-6000 ve TF-10000 motorlarından gelecek mutlu haberlerde. 

Yoruldunuz mu? Biraz daha sabredin konuyu toparlayıp bitiriyoruz. 

Türkiye Hürjet projesinde devlet aklı yürüterek çok mantıklı hareket etti. Uçağın motoru daha hazır değil diye uçağın kendisini üretmekten vazgeçmedi. 

Hürjet şimdiye kadar 500’ün üzerinde test uçuşu gerçekleştirdi. Yüzlerce sorti yaptı. Uçuş verileri ve tüm aviyonik sistemler hazır hale geldi. 

Eğer Türkiye motor hazır olsun uçağı sonra yaparız diye cahilane düşünseydi Hürjet’in envantere girmesine en az 15 yıl daha vardı. Çünkü yerli motor hala hazır değil ve Hürjet çalışması da 2017 de başlamıştı. Şuan yılın 2026 olduğunu ve 2027 ye ramak kaldığını hatırlatırım sizlere.

İşte Türkiye diğer savunma sanayi projelerinde olduğu gibi Hürjet projesinde de aklı selim hareket etti. Bu sayede Hürjet NATO ülkesi olan İspanya’ya ihraç olacak. Ve belki de bu sayede İngiltere’ye de ihraç olacak. Evet yanlış duymadınız Hürjet İspanya’dan sonra İngiltere’ye de ihraç olabilir. Böyle bir ihtimal var. Bilmem takip ettiniz mi ama İngiltere’nin tecrübeli F-35 pilotu geçen günlerde Hürjet’i test etti. Çünkü İngiltere’nin de yeni nesil jet eğitim uçaklarına ihtiyacı var. 

Yani uzun lafın kısası dostlar Hürjet, hem ülkemizin hemde dünyadaki jet eğitim ve hafif taarruz uçak ihtiyacını yeni ve modern sistemleri karşılayabilecek çok kaliteli bir platform.

Bize düşen rahmetli Vecihi Hürkuş’un ismini taşıyan bu kaliteli uçağa sahip çıkarak gurur duymak. 

Tüm mühendislerimizin ellerine sağlık diyorum.

Bir sonraki videoda görüşmek üzere dostlar Allah’a emanet olun.